Göstəricilərə dair metaməlumatlar
 
Göstəricinin adı
          Təbii artımın ümumi əmsalı
1Əlaqə  
1.1Təşkilat  Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi
1.2Təşkilatın məsul struktur bölməsi Əhali statistikası şöbəsi
1.3Əlaqə üçün məsul şəxs  Rza Allahverdiyev
1.4Əlaqə üçün məsul şəxsin vəzifəsi  Əhali statistikası şöbəsinin müdiri
1.5Əlaqə üçün məsul şəxsin poçt ünvanı  AZ1136, Bakı şəhəri, İnşaatçılar prospekti
1.6Əlaqə üçün məsul şəxsin e-poçtu  rza.allahverdiyev@stat.gov.az
1.7Əlaqə üçün məsul şəxsin telefon nömrəsi  +99412 538-51-43; +99412 538-86-44
1.8Əlaqə üçün məsul şəxsin faks nömrəsi  Yoxdur
2Metaməlumatların yenilənməsi  
2.1Metaməlumatların son təsdiq tarixi  19.04.2019
2.2Metaməlumatların son yerləşdirilməsi tarixi 19.04.2019
2.3Metaməlumatların son yenilənməsi tarixi 01.11.2019
3Statistik təqdimat  
3.1Məlumatların izahı Döğulanların sayı ilə ölənlərin sayı arasındakı fərq.
3.2Təsnifat sistemi  Azərbaycan Respublikasının “İnzibati-Ərazi Bölgüsü Təsnifatı” Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının “Ölüm haqqında məlumatların səbəblər üzrə kodlaşdırılması və işlənməsi xəstəliklərin, zədələr və ölümün səbəblərinin X baxılış Beynəlxalq Təsnifatı”
3.3Əhatə edilən sektor  İnzibati Ərazi Bölgüsü Təsnifatı.
3.4Statistik anlayışlar və təriflər  Əhalinin təbii artımının əhalinin orta illik sayına bölünməsi ilə və ya doğumun və ölümün ümumi əmsallarının fərqi ilə müəyyən olunur. Təbii artımın ümumi əmsalı əsasən doğumun və ölümün təsiri altında əhalinin sayının dəyişilməsinin qiymətləndirilməsi zamanı istifadə olunur.
3.5Statistik vahid Müşahidə vahidi: inzibati vahidlər. Hesabat təqdim edən vahid: Əhalinin siyahıyaalınması, Ədliyyə Nazirliyi, Səhiyyə Nazirliyi.
3.6Statistik məcmu  1-VVADQ nömrəli rəsmi statistika hesabatı forması
3.7İstinad zonası  Azərbaycan Respublikası və onun inzibati rayonlar və şəhərləri.
3.8Vaxt əhatəliyi  Təbii artımın əmsalı üzrə məlumatların dinamika sıraları 1935-ci ildən başlayaraq hal-hazırkı dövrə qədər aparılır
3.9Baza dövrü  Hal hazırda təbii artımın əmsalı üzrə baza dövrü 1990-cı ildir
4Ölçü vahidi  Əmsal
5Hesabat dövrü  1,2,3,4
6İnstitusional mandat  
6.1Hüquqi aktlar və digər razılaşmalar  Birləşmiş Millətlər Təşkilatının "Əhalinin təbii və miqrasiya hərəkətinin statistika qeydiyyatı sistemi üçün prinsipləri və tövsiyələri"
6.2Məlumatların təşkilatlararası bölgüsü  BMT, Avrostat, İƏT, BVF, MDB və s.
7Məxfilik  
7.1Məxfilik siyasəti  “Rəsmi statistika haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa (15-ci maddə) müvafiq olaraq, ilkin məlumatların verilməsi qadağandır http://www.stat.gov.az/menu/3/Legislation/law_az.pdf • Dövlət Statistika Komitəsinin 19 fevral 2014-cü il tarixli 7/02s nömrəli sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Fərdi məlumatlarla necə işləmək, onların məxfiliyini necə qorumaq lazımdır?” adlı təlimat mövcuddur. http://www.stat.gov.az/menu/6/personal_info/personal_information.pdf • ilkin (fərdi) məlumatların konfidensiallığının qorunması Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsinin məxfi statistik məlumatların qorunması sahəsində siyasəti sənədində öz əksini tapmışdır. http://www.stat.gov.az/menu/2/quality/az/mexfilik.pdf
7.2Məxfi məlumatların işlənməsi  Məxfi məlumatları əks etdirən, yaxud onu açıqlayan rəsmi statistika materiallarının istifadəçilər arasında yayılmasına icazə verilmir. Açıqlanmasına icazə verilən yekun (ümumiləşdirilmiş) məlumatlar ən azı üç statistik vahidin məlumatını əhatə etməlidir və belə yekunlarda statistik vahidlərdən hər hansı birinin payı 85%-dən çox olmamalıdır.
8Yayım (nəşr) siyasəti 
8.1Yayım (nəşr) təqvimi  Statistik məlumatların və mətbu məlumatların yayılmasına dair təsdiq olunmuş qrafik əsasında həyata keçirilir.
8.2Yayım təqviminə giriş  Yayım təqvimi Komitənin internet səhifəsində Elektron xidmətlər bölməsində yerləşdirilmişdir. Giriş bütün istifadəçilər üçün açıqdır və heç bir məhdudiyyət qoyulmur. http://www.stat.gov.az/menu/4/publications/
8.3İstifadəçi girişi  “Rəsmi Statistika haqqında Qanuna” uyğun olaraq istifadəçilər statistika materiallarını məlumatların yayılmasına dair rəsmi statistika proqramında nəzərdə tutulmuş vahid qayda və hüquqi normalar çərçivəsində əldə edirlər. İstifadəçilərin statistik məlumatlarla təmin edilməsində məlumat daşıyıcılarının bütün mümkün formalarından, o cümlədən dövlət statistika orqanlarının xüsusi nəşrlərindən, kütləvi informasiya vasitələrindən və digər vasitələrdən istifadə edilir.
9Yayım tezliyi   Rüblük, İllik
10Bərabər giriş və aydınlıq 
10.1Mətbu məlumat  Mətbu məlumatların yayım təqviminə uyğun olaraq təbii artımın ümyumi əmsalı haqqında məlumatlar hər rüb təhlili-məruzə, illik olaraq press-relizlər şəklində yayımlanır.
10.2Nəşrlər  Azərbaycanın statistik göstəriciləri, Azərbaycan rəqəmlərdə, Azərbaycanın regionları, Azərbaycanın demoqrafik göstəriciləri, Azərbaycanda qadınlar və kişilər, Azərbaycanda uşaqlar, Azərbaycanın əhalisi
10.3Onlayn məlumat bazası  Hazır cədvəllər bu linkdə mövcuddur https://www.azstat.org/portal/tblInfo/TblInfoList.do;jsessionid=5BA1AB9F62EA661D2348F9ACDCA89B91#994_001
10.4Mikroməlumatlara giriş  Mikroməlumatlardan yalnız Dövlət Statistika Komitəsinin sədri tərəfindən 13.06.2011-ci il tarixdə təsdiq olunmuş “Tədqiqat məqsədilə istifadə olunması üçün istifadəçilərə mikro məlumatların verilməsi qaydaları”na uyğun olaraq istifadə edilə bilər. http://www.stat.gov.az/menu/6/personal_info/micro_inf.pdf
10.5Digər  BMT-nin Əhali Fondu müvafiq məlumatlarla təmin olunur. Məlumatlara giriş bütün istifadəçilər üçün eyni zamanda təmin edilir. Məlumatlar bütün istifadəçilər üçün ödənişsizdir. İstifadəçilərin müraciətləri elektron və yazılı formada cavablandırılır
10.6Metodologiya üzrə sənədlər  Təbii artımın əmsalı göstəricisinə dair metodoloji tövsiyələr mövcuddur və metodoloji izahlar bu linkdən əldə edilə bilər: http://www.stat.gov.az/menu/7/other_metadata/
10.7Keyfiyyət üzrə sənədlər  Keyfiyyətə dair sənədlər: http://www.stat.gov.az/menu/2/quality/ https://www.azstat.org/MetaDataG/
11Keyfiyyətin idarə olunması 
11.1Keyfiyyət təminatı  Dövlət Statistika Komitəsində İSO 9001 beynəlxalq standartına uyğun olaraq keyfiyyətin idarə edilməsi sistemi tətbiq edilir, 2013-cü ildə Dövlət Statistika Komitəsində keyfiyyətin idarə edilməsi sisteminin kənar audit aparılmış və həmin ilin avqust ayında “Rəsmi statistika məlumatlarının istehsalı və yayılması” sahəsində İSO 9001:2008 beynəlxalq standartına uyğunluq sertifikatı əldə edilmişdir. Beynəlxalq standartda 2015-ci ildə baş vermiş dəyişiklikdən sonra keyfiyyətin idarə edilməsi sisteminin bütün sənədləri İSO 9001:2015 beynəlxalq standartının tələblərinə uyğun olaraq yenidən hazırlanmışdır. 2017-ci ilin 09-10 mart tarixlərində Dövlət Statistika Komitəsində keyfiyyətin idarə edilməsi sisteminin İSO 9001:2015 beynəlxalq standartının tələblərinə uyğunluğun kənar auditi (sertifikatlaşdırma auditi) keçirilmiş və “Rəsmi statistika məlumatlarının istehsalı və yayılması” sahəsində İSO 9001:2015 beynəlxalq standartına uyğunluq sertifikatı əldə edilmişdir.http://www.stat.gov.az/menu/2/quality/az/sertifikat_2015.pdf 2012-ci ildən statistik məhsulun istehsalının standartlaşdırılması məqsədilə “Statistik biznes-prosesin ümumi modeli” tətbiq edilir. “Statistik Biznes - Prosesin Ümumi Modeli”nin milli versiyası əsasında Əhali statistikası üzrə statistik proseslərin idarə olunmasında SBPÜM –in (GSBPM) tətbiqinə dair statistika proseslərinin təsviri hazırlanmışdır https://www.stat.gov.az/menu/2/quality/az/gsbpm/population_sb.pdf İldə 1 dəfədən az olmamaq şərtilə aparatın struktur bölmələrinin və yerli statistika orqanlarının əməkdaşları üçün KİS-ə dair seminarlar təşkil olunur. 2010-cu və 2017-ci illərdə Avropa Statistika Bürosu (Avrostat), BMT-nin Avropa İqtisadi Komissiyası (BMT AİK) və Avropa Azad Ticarət Assosiasiyası (AATA) tərəfindən Azərbaycan Respublikası Milli Statistika Sisteminin Qlobal Qiymətləndirilməsi keçirilmiş, ekspertlərin tövsiyələrinə uyğun olaraq statistika sisteminin təkmilləşdirilməsi işləri həyata keçirilməkdədir.
11.2Keyfiyyət qiymətləndirilməsi Hər il təsdiq edilən «Audit proqramı» əsasında bütün şöbələrdə daxili auditlər həyata keçirilir. Auiditlərin keçirilməsi üçün audit qrupları təşkil olunur və hər bir şöbə üçün fərdi audit planı təsdiq olunur. Audit qrupu audit planına əsasən yoxlamanı keçirir. Dövlətstatkomun sistemində keyfiyyət aspektlərinin daxili monitorinqi mərkəzləşdirilmiş qaydada səlahiyyətli struktur bölmə (Keyfiyyətin idarə edilməsi və metaməlumatlar) tərəfindən həyata keçirilir və aparılmış auditlərin yekunlarına dair hər il kompleks təhlil hazırlanaraq rəhbərliyə təqdim olunur. Audit qrupunun üzvləri (auditorlar) hər auditdən əvvəl baş auditor tərəfindən və eləcə də ildə 1 dəfədən az olmamaq şərtilə təşkil edilən seminarlar vasitəsilə təlimatlandırılır. Dövlətstatkomun fəaliyyətinin “Keyfiyyətin idarəetmə sistemləri. Tələblər” İSO 9001:2015 beynəlxalq standartının tələblərinə cavab verməsi ən güclü tərəf hesab olunur. Elektron sənədləşməyə tam keçilməməsi və paralel olaraq kağız sənəd dövriyyəsinin aparılması səbəbindən iş yükünün artması, yeni standartların tələblərinə işçi heyyətinin (əməkdaşların) yavaş adaptasiyası ən zəif cəhətlər hesab olunur.
12Aktuallıq 
12.1İstifadəçi tələbatları  Azərbaycan Respublikasının nazirlik və komitələri, beynəlxalq təşkilatlar, hüquqi və fiziki şəxslər
12.2İstifadəçi məmnunluğu İldə bir dəfə əhali və gender statistikası sahəsi üzrə istifadəçilərlə görüşlər keçirilir və onların tələbatları qiymətləndirilir. Sonuncu görüş 29.10.2018-ci ildə keçirilmişdir. istifadəçilər www.stat.gov.az rəsmi sayt ünvanına girərək "İstifadəçilərin statistik məlumatlarla təmin olunması barədə sorğu" bölüməsində statistikanın əsas sahələrindən istifadəyə dair suallara cavab verirlər.
12.3Dolğunluq  Təbii artımın əmsalı haqqında məlumatlar tam dolğundur və hər hansı dövr və ya sahə üzrə sual qarşıya çıxmamışdır.
13Dəqiqlik və etibarlılıq 
13.1Ümumi dəqiqlik  Belə qiymətləndirmə aparılmamışdır.
13.2Seçmə xətası  Seçmə xətası hesablanmır.
13.3Qeyri-seçmə xətası  Qeyri-seçmə xətası hesablanmır.
14Vaxtlı-vaxtında olma və tam vaxtında yerinə yetirmə 
14.1Vaxtlı-vaxtında olma Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsinin “Statistik işlər proqramı”na uyğun olaraq həyata keçirilir.
14.2Tam vaxtında yerinə yetirmə  Yekun nəticələrin yayılması “Statistik işlər proqramı”na uyğun olaraq vaxtında həyata keçirilir.
15Uyğunluq (əlaqələndirmə) və müqayisəlilik 
15.1Coğrafi müqayisəlilik  Coğrafi baxımdan ölkənin iqrisadi və inzibati rayon və şəhərlərini əhatə edir.
15.2Vaxt üzrə müqayisəlilik  Şəhər və kənd yerləri üzrə təbii artımın əmsalı – 1935-ci ildən aparılır və dinamika sıraları davamlı şəkildə verilir və fasilələlər nəzərdə tutulmur.
15.3Sahələrarası uyğunluq  Digər sahələrdə olan statistik məlumatlarla uyğunluq təşkil etmir.
15.4Daxili uyğunluq  Uyğun olmayan statistik məlumatların nəşr edilməsi halları olmamışdır.
16Xərc və yük  2014-ci ildən etibarən məlumatların toplanması onlayn rejimdə həyata keçirildiyindən xərc və yük əhəmiyyyətli dərəcədə azaldılmışdır.
17Məlumatların dəqiqləşdirilməsi 
17.1Məlumatların dəqiqləşdirilməsi siyasəti Məlumatların yenilənməsi siyasəti Dövlət Statistika Komitəsinin 10.05.2016-cı il tarixli 60/t nomrəli əmri ilə təsdiq edilmiş “Əsas statistik göstəricilər üzrə məlumatlara yenidən baxılması reqlamenti” üzrə aparılır. http://www.stat.gov.az/menu/6/information_regulations/reg_05_2016.pdf
17.2Məlumatların dəqiqləşdirilməsi təcrübəsi  Təbii artımın əmsalı doğulanlar və ölənlər haqqında ilkin məlumatlar alındıqdan sonra dəqiqləşmələr aparılır və müvafiq hesablamalar aparılaraq yekun məlumat alınır. İlkin məlumat ilə yekun məlumatlar arasında cüzi də olsa fərq olur.
18Statistik emal 
18.1İlkin məlumatlar Əhalinin siyahıyaalmaları - Dövlət Statistika Komitəsi; Doğulanlar - 1-VVADQ nömrəli rəsmi statistika hesabatı; Ölənlər - 1-VVADQ nömrəli rəsmi statistika hesabatı;
18.2Məlumatların toplanması dövriliyi  Aylıq məlumatlar əsasında hesablanır.
18.3Məlumatların toplanması  Doğulanlar və ölənlər haqqında Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən şəbəkə vasitəsi ilə təqdim edilən ilkin məlumatlar əsasında hesablanır.
18.4Məlumatlara nəzarət  Məlumat dəstinin müşahidələrə və ya inzibati məlumat mənbələrinə əsaslanmağının qeyd edilməsi. Seçmə müşahidələr istifadə olunursa seçmə xüsusiyyətləri həmçinin qeyd edilməlidir (məs., seçmənin ümumi və xalis həcmi, seçmə layihəsinin nümunəsi, hesabat sahəsi və s.). Əgər inzibati registrlər istifadə edilirsə, registrlərin təsviri verilməlidir (mənbə, il, əsas məqsəd, potensial çatışmazlıqlar və s.). Məs.İlkin məlumatlar başdan-başa müayinə olmaqla, 1-qoruq nömrəli rəsmi statistika hesabatı forması əsasında toplanılır
18.5Məlumatların ümumiləşdirilməsi Statistik təhlil əsasında əldə edilir.
18.6Düzəlişlər  Düzəlişlər aparılmır.
19Şərh  Əlavə şərh yoxdur.