|
Hesabatın doldurulmasına dair göstəriş
3-qiymətli metallar N-li “Cihaz, avadanlıq və sair məmulatların tərkibində, habelə qırıntı və tullantı halında olan qiymətli metalların qalığı, daxil olması və işlənməsi haqqında” hesabat forması mülkiyyət və təşkilatı-hüquqi formasından asılı olmayaraq müəssisə və təşkilatlar tərəfindən artan yekunla rüblük, yarımillik, 9 aylıq və illik tərtib olunur və yerləşdiyi ərazi üzrə statistika idarələrinə (şöbələrinə) hesabat dövründən sonrakı ayın 24-dək təqdim edirlər.
Bütün bölmələr obyektlərin uçotunun inventarizasiyası, mühasibat hesabatlarının və balanslarının Əsasnaməsinə və ilkin uçotun məlumatları əsasında tərtib edilir.
I bölmə. Cihaz, avadanlıq və başqa məmulatların tərkibindəki qiymətli metalların qalığı, daxil olması və məsarifi
Bu bölməni əsas vəsaitlərdə, dəstləşdirilmiş məmulatlarda, az qiymətli və tez xarab olan əşyalarda və digər material qiymətlilərin tərkibində qiymətli metalları olan respublikanın ərazisində yerləşən müəssisə və təşkilatlar, eləcə də hərbi hissələr və birləşmələr tərtib edirlər.
A sütununda qiymətli metalların adı və qeydiyyat obyektlərinin adları sadalanmışdır.
B sütununda qiymətli metalların və qeydiyyat obyektlərinin kodu göstərilmişdir.
1-ci və 6-cı sütunlarda obyektlərdə ilin əvvəlinə və hesabat dövrünün axırına olan qiymətli metalların qalığının miqdarı göstərilir. 1-ci sütunda əks etdirilmiş ilin əvvəlinə olan qalıq keçən ilin hesabatında hesabat ilinin sonuna olan qalığın miqdarına bərabər olmalıdır. Göstərilən məlumatlar uyğun gəlmədikdə kənarlaşmanın səbəbini göstərmək lazımdır.
2-ci sütunda ilin əvvəlindən hesabat dövrünün sonuna qədər daxil olmuş və uçota götürülmüş əsas vəsait, alınmış yarımfabrikatlar və dəstləşdirilmiş məmulatlar, az qiymətli və tez xarab olan əşyalar və digər maddi dəyərlilərin tərkibində olan qiymətli metalların ümumi miqdarı göstərilir.
3-cü sütunda pasport göstəricilərinə və başqa göstəricilərə müvafiq olaraq uçot obyektlərinin müəssisənin balansından silinməsi nəticəsində və aşağıdakı hallarda alınmış qiymətli metalların ümumi miqdarı göstərilir:
köhnəlmiş və yaxud istehsalatda istifadə üçün yararlı olmayan obyektlərin ləğv edilməsi zamanı;
əsas vəsaitlərin, az qiymətli və tez işlənib köhnələn əşyaların istismarı, təmiri və ya təkmilləşdirilməsi nəticəsində sıradan çıxmış detal, hissə və dəstləşdirilmiş məmulatların əvəz edilməsi nəticəsində;
əsas istehsalatda, hesablama texnikası vasitələrinin, qeyri-standart avadanlığın, cihazların və elektron texnikasının, sairə məmulatlarının hazırlanması zamanı dəstləşdirici məmulatların alınması.
Müəssisənin balansından obyektlər silinərkən onların tərkibindəki qiymətli metallar olan bütün hissə və detalları götürürlər. Götürülmüş hissə və detallar üçün akt tərtib edilir və çıxarılmış hissə və detalların, liqaturanın tərkibindəki faktiki miqdarı pasport və yaxud uçot məlumatlarına əsasən göstərilir.
4-cü sütunda müəssisəyə (təşkilata) artıq olan və istifadə olunmayan əsas vəsaitlərin və başqa əşya və məmulatların verilməsi sahə təlimatına uyğun olaraq həyata keçirilir.
5-ci sütunda hissələrin (kontaktların) işlənib köhnəlməsi, hərbi texnikanın və s. sınağı zamanı mövcud olan itkilər hesabına qiymətli metalların itkiləri əks olunur. Burada tərkibi qiymətli metallardan ibarət olan cihaz, detal və hissələrin aşkar edilmiş əskikliyi və oğurlanması silinib çıxarılır.
II bölməyə “Qiymətli metalların qırıntı və tullantı halında qalığı, daxil olması və öz müəssisəsində istifadə edilməsi”
- qırıntı və tullantı halında əmələ gələn qiymətli metalları daxil edirlər.
A sütununda qiymətli metallar və onların qırıntı və tullantı halında əmələ gəlməsinin mənbələri, B sütununda kodlar göstərilmişdir.
1-ci və 4-cü sütunlarda ilin əvvəlinə və hesabat dövrünün axırına qırıntı və tullantılar şəklində yığılmış qiymətli metalların qalığı göstərilir.
2-ci sütunda müəssisənin (təşkilatın), idarənin sexlərindən, laboratoriyalarından və digər bölmələrindən ilin əvvəlindən qırıntı və tullantılar şəklində toplanmış qiymətli metalların daxil olması göstərilir.
3-cü sütunda öz müəssisəsində qalmış qırıntı və tullantıların miqdarı göstərilir.
III bölmə “Qiymətli metalların və onlardan hazırlanan məmulatların qalığı, daxil olması və məsrəfi”
” - məhsul istehsalında, elmi-tədqiqat və təcrübə işlərində, diş protezləmə və digər məqsədlər üçün qiymətli metallardan istifadə edən müəssisələr (təşkilatlar), stomotoloji və digər müəssisələr (idarələr) tərəfindən tərtib edilir.
Bu bölməyə satış üçün anbara təhvil verilmiş hazır məhsullar, yeni kinifotomaterialların, bərpası tələb olunan zərgərlik məmulatların tərkibində olan qiymətli metallar daxil edilmir.
Əgər hesabat dövründə hər hansı növ metalın hərəkəti olmamışdırsa, o zaman yalnız qalıqlar yazılır.
1-ci və 4-cü sütunlarda ilin əvvəlinə və hesabat dövrünün axırına qiymətli metalların qalıqları göstərilir.
2-ci sütunda hesabat dövründə alınmış qiymətli metalların və onlardan hazırlanmış məmulatların ümumi miqdarı (haqqı ödənilmiş, lakin hələlik hesabat verən müəssisənin anbarına daxil olmayanları da daxil etməklə) göstərilir. Burada həmçinin qiymətli metalların aşkar edilmiş qalıqları və digər daxil olmaları göstərilir.
Bu vaxt qiymətli metallar alan müəssisələr, təchizat, satış və digər təşkilatlar öz hesabatlarının 2-cü sütununda yalnız bilavasitə haqqı ödənilmiş qiymətli metalları, onlardan hazırlanmış yarımfabrikatları və məmulatları göstərirlər. Hesabat dövründə dəyəri ödənilmiş, lakin hesabat verən müəsssisənin anbarına daxil olmayan yarımfabrikatlar, məmulatlar, hissələr və s. şəkildə qiymətli metallar III bölmənin 2-ci yaxud 4-cü sütunlarına daxil edilə bilər.
3-cü sütunda xammalda, yarımfabrikatlarda, hissələrdə, məmulatlarda, gümüş-sink akkumlyatorlarda, müqavimət termoparlarında və termometrlərində (itkilər, tullantılar daxil olmaqla) olan və hesabat dövründə istehsal ehtiyaclarına, elmi-tədqiqat və laboratoriya məqsədlərinə faktiki işlədilmiş, öz nazirliyinin (baş idarəsinin) digər müəssisə və təşkilatlarına ehtiyatların yenidən bölüşdürülməsi, həmçinin bir nazirlik (baş idarə) çərçivəsində sahələrarası kooperasiya üzrə mal göndərilməsi qaydasında verilmiş qiymətli metalların ümumi miqdarı, əskikliyi, normadan artıq itkiləri göstərilir.
Zərgərlik müəssisə və təşkilatlarının bilavasitə anbarlarından ixtisaslaşdırılmış müəssisələrə emal üçün verilmiş qiymətli metallar 3-cü sütunda göstərilmir. Bu qiymətli metallar zərgərlik müəssisələrində və təşkilatlarında mövcud olmaqla 3-cü bölmənin 1-ci yaxud 4-cü sütunlarında xammalın qalıqları kimi əks etdirilməlidir.
5-ci sütunda üzəri qızılla, gümüşlə və digər qiymətli metallarla örtülmüş hissələrdəki, habelə tərkibində qiymətli metallar olan yığılmış, lakin hələlik tam hazır olmayan hissələrdəki və məmulatlardakı qiymətli metalların miqdarı göstərilir.
Bu təlimatın nəşri ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Dövlət Statıstika Komitəsinin 23.07.2001-ci il tarixli 25/7 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş təlimat öz qüvvəsini itirmiş hesab olunur.
|