Göstəricilərə dair metaməlumatlar
 
Göstəricinin adı
          İdxal
1Əlaqə  
1.1Təşkilat  Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi
1.2Təşkilatın məsul struktur bölməsi Ticarət statistikası şöbəsi
1.3Əlaqə üçün məsul şəxs  Suleymanov Rafael
1.4Əlaqə üçün məsul şəxsin vəzifəsi  Ticarət statistikası şöbəsinin müdiri
1.5Əlaqə üçün məsul şəxsin poçt ünvanı  AZ1136, Bakı şəhəri, İnşaatçılar prospekti
1.6Əlaqə üçün məsul şəxsin e-poçtu  rafael@azstat.org
1.7Əlaqə üçün məsul şəxsin telefon nömrəsi  +99412 538 76 95
1.8Əlaqə üçün məsul şəxsin faks nömrəsi  +99412 538 22 57
2Metaməlumatların yenilənməsi  
2.1Metaməlumatların son təsdiqi  
2.2Metaməlumatların son yerləşdirilməsi 01.06.2013
2.3Metaməlumatların son yenilənməsi 01.06.2013
3Statistik təqdimat  
3.1Məlumatların izahı İdxal – malların ölkəyə gətirilməsi. İdxal olunan mallara ölkənin istehlakı üçün təyin olunan, təkrar ixrac rejiminə müvafiq olaraq ölkə ərazisinə daxil olan və ölkənin xaricdə fəaliyyət göstərən təşkilatının yerində istehlak etdiyi mallar daxil edilir. İdxalın dəyərinin qiymətləndirilməsi SİF qiymətləri və ya mal idxal edən ölkənin franko-sərhəd qiymətləri üzrə aparılır, yəni malın qiymətinə onun dəyəri, ölkənin sərhədlərinə qədər daşınması və sığorta xərcləri daxil edilir. Burada xidmət idxalı nəzərdə tutulmamışdır.
3.2Təsnifat sistemi  Malların Təsviri və Kodlaşdırılmasının Həmahəng Sistemi (HS) (Harmonized Commodity Description and Coding System (HS), Dünya Ölkələri Təsnifatı, Azərbaycan Respublikasının Gömrük Tarifi, 2012, Beynəlxalq Standart Ticarət Təsnifatı (Standard International Trade Classification (SITC)),"Ölçü vahidləri Təsnifatı"
3.3Əhatə edilən sektor  Gömrük məntəqələri
3.4Statistik anlayışlar və təriflər  İdxal göstəriciləri Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Statistika şöbəsi tərəfindən hazırlanmış: 1) “Beynəlxalq Əmtəə Ticarəti Statistikası: anlayış və təriflər, 2010” (International Merchandise Trade Statistics: concepts and definitions 2010” 2) “Beynəlxalq Əmtəə Ticarəti Statistikası: tərtibatçı təlimatı, 2004” (International Merchandise Trade Statistics: Compilers Manual 2004” 3) “Beynəlxalq Əmtəə Ticarəti Statistikası: tərtibatçı təlimatına əlavə, 2010” (International Merchandise Trade Statistics: Supplement to the Compilers Manual 2010” əsasında tərtib edilir.
3.5Statistik vahid İdxal göstəriciləri üçün lazım olan məlumatlar idxalla məşğul olan bütün hüquqi və fiziki şəxslərdən toplanılır.
3.6Statistik məcmu  İdxalın əhatə etdiyi baş məcmu xarici ticarətdir. İdxalla məşğul olan bütün hüquqi və fiziki şəxslərdən başdan-başa metodla məlumatlar əldə edilir.
3.7İstinad zonası  İdxal məlumatları idxalla məşğul olan hüquqi və fiziki şəxslərin yük gömrük bəyannamələri məlumatlarına əsaslanır. Malların uçotu, onların ölkənin iqtisadi ərazisi hüdudlarına gətirilməsi anında aparılır.
3.8Vaxt əhatəliyi  İdxal göstəriciləri bütün illəri əhatə edir və dinamika sıraları mövcuddur (1991-ci ildən 2012-ci ilədək).
3.9Baza dövrü  2008-ci il
4Ölçü vahidi  Ölçü vahidi; dəyəri- ABŞ dolları; miqdarı- müvafiq ölçü vahidi ilə.
5Hesabat dövrü  1,4
6İnstitusional mandat  
6.1Hüquqi aktlar və digər razılaşmalar  “Rəsmi statistika haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.
6.2Məlumatların təşkilatlararası bölgüsü  İdxalın hesablanması üçün inzibati məlumat mənbələrindən (Dövlət Gömrük Komitəsi (DGK)) istifadə olunur və onun hesablanmasında Dövlət Statistika Komitəsi iştirak edir.
7Məxfilik  
7.1Məxfilik siyasəti  “Rəsmi statistika haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa müvafiq olaraq, ilkin məlumatların verilməsi qadağandır.
7.2Məxfi məlumatların işlənməsi  Gömrük yük bəyannaməsinin xarici iqtisadi əlaqələrin konkret iştirakçıları ilə bağlı məlumatı məxfi sayılır. Dövlət qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydalara uyğun olaraq xarici ticarət üzrə gömrük statistikasının formalaşdırılması prosesində yaranan digər məlumat və göstəricilər məxfi məlumata aid edilə bilər. Məxfilik rejiminin tətbiq edilməsi ilə əlaqədar dövlətin xarici ticarəti haqqında statistik göstəricilərdə xətaların yaranmaması məqsədilə, eləcə də gömrük statistikasının əhatəliliyinin tamlığının saxlanılması üçün, xarici ticarətin gömrük statistikasında məxfi məlumatın nəşr olunan ümumi məlumat massivindən seçilməməsinə imkan verən xüsusi texniki fəndlərdən istifadə olunur. Məsələn, məxfilik rejimində olan konkret mal üzrə tərəfdaş-ölkə ilə ticarət haqqında göstəricilər (məsələn, MDB XİF MN-nin altı dərəcəli kodu ilə), məxfiliyi təmin edən, təsnifat səviyyəsində daha aqreqasiya olunmuş göstəricilərə daxil edilir.
8Yayım (nəşr) siyasəti 
8.1Yayım (nəşr) təqvimi  İdxal göstəricilərinin yayılması Statistik məlumatların və mətbu məlumatların yayılmasına dair təsdiq olunmuş qrafik əsasında həyata keçirilir və giriş bütün istifadəçilər üçün açıqdır.
8.2Yayım təqviminə giriş  Yayım təqvimi Komitənin internet səhifəsində Elektron xidmətlər bölməsində yerləşdirilmişdir (http://www.stat.gov.az/menu/4/publications/) və istifadəçilər üçün heç bir məhdudiyyət qoyulmur.
8.3İstifadəçi girişi  Dövlət Statistika Komitəsinin rəsmi statistik məlumatların yayım siyasəti mövcuddur və 17.02.2012-ci il tarixli 31/t nömrəli əmrlə təsdiq edilmişdir.
9Yayım tezliyi   Aylıq, İllik
10Yayım formatı 
10.1Mətbu məlumat  Mətbu məlumatların yayım təqviminə uyğun olaraq idxala dair məlumatlar hər ay press-reliz şəklində yayımlanır.
10.2Nəşrlər  İdxal məlumatları “Azərbaycanın xarici ticarət əlaqələri” adlı rüblük bülletendə, “Azərbaycanın xarici ticarəti” və digər statistik məcmuələrdə əks olunur.
10.3Onlayn məlumat bazası  “Azərbaycanın xarici ticarət əlaqələri” bülleteni onlayn məlumat bazasına əsaslanır (http://www.stat.gov.az/menu/13/), başlanğıc ili 1995-ci il, son ili 2012-ci il.
10.4Mikroməlumatlara giriş  Mikroməlumatlara giriş qadağandır. Yalnız Dövlət Statistika Komitəsinin sədri tərəfindən 13.06.2011-ci il tarixdə təsdiq olunmuş “Tədqiqat məqsədilə istifadə olunması üçün istifadəçilərə mikro məlumatların verilməsi qaydaları”na uyğun, ilkin məlumatlardan istifadə edilə bilər.
10.5Digər  İstifadəcilərin sorğularının cavablandırılması, elektron sorğular daxil edilməklə www.azstat.org/xidmətlər/st_məlumat "Statistik məlumatların (göstəricilərin) verilməsi" bölməsi
11Sənədlərə giriş 
11.1Metodologiya üzrə sənədlər  İdxala dair metodoloji tövsiyələr mövcuddur və metaməlumatlar bölməsində bununla bağlı məlumatlar verilmişdir, DSK-nın 24.11.2008-ci il tarixli 43/13 saylı sərəncamı ilə təsdiq edilmiş.
11.2Keyfiyyət üzrə sənədlər  Xarici ticarət əlaqələrinə dair keyfiyyət məruzəsi.
12Keyfiyyətin idarə olunması 
12.1Keyfiyyət təminatı  Statistik məhsulların və proseslərin nizamlı şəkildə aparılmasının, onların keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasının- Statistik biznes-prosesin ümumi modeli (SBPÜM) əsasında həyata keçirilməsi
12.2Keyfiyyət qiymətləndirilməsi "Azərbaycan Respublikasının rəsmi statistika sistemində keyfiyyətin təmin olunmasının milli baza prinsipləri" (2013); Statistik məlumatlarının işlənməsi zamanı bütün keyfiyyət komponentlərinin paralel şəkildə yaxşılaşdırılması üçün bütün mümkün imkanlardan istifadə olunur. Belə hallarda hər bir statistik məhsul üzrə fərdi yanaşma tətbiq olunur və məhsulun keyfiyyəti üçün vacib olan aktuallıq, dəqiqlik, vaxtlı-vaxtında olma, uyğunluq və müqayisəlilik komponentlərinin zəruriliyi üzrə seçim edilir.
13Aktuallıq 
13.1İstifadəçi tələbatları  Sonuncu sorğu Dövlət Statistika Komitəsi tərəfindən 2010-cu ildə keçirilmişdir.
13.2İstifadəçi məmnunluğu  Hər il istifadəçilər arasında sorğu keçirilir. Sonuncu sorğu Dövlət Statistika Komitəsi tərəfindən 2010-cu ildə keçirilmişdir.
13.3Dolğunluq  İdxal göstəriciləri tam dolğundur və hər hansı bir dövr və ya sahə üzrə idxalın hesablanması ilə bağlı sual qarşıya çıxmamışdır.
14Dəqiqlik və etibarlılıq 
14.1Ümumi dəqiqlik  Belə qiymətləndimə aparılmamışdır.
14.2Seçmə xətası  Müşahidələr başdan-başa olduğuna görə seçmə xətası hesablanmır.
14.3Qeyri-seçmə xətası  Qeyri-seçmə xətasının aparılması Dövlət Statistika Komitəsinin 2013-cü il 15 yanvar tarixli 4/t nömrəli əmri ilə təsdiq olunmuş “Hesabat məlumatlarında baş vermiş xətaların təsnifləşdirilməsi və onların aradan qaldırılması qaydaları”na uyğun aparılır.
15Vaxtlı-vaxtında olma və tam vaxtında yerinə yetirmə 
15.1Vaxtlı-vaxtında olma DGK-dan aylıq ilkin məlumatların alınma tarixi ilə nəticələrin hazır olma tarixi arasında vaxt intervalı (laq) 10-15 gün arasında dəyişir.
15.2Tam vaxtında yerinə yetirmə  İdxalın hesablanması və yayılması “Statistik işlər proqramı”na uyğun həyata keçirilir. Yayım təqvimində və proqramda müəyyən olunmuş vaxtdan gecikmə halları müşahidə olunmamışdır.
16Müqayisəlilik 
16.1Coğrafi müqayisəlilik  Tərəfdaş ölkələrin göstəricilərində fərqlərin olması müxtəlif səbəblərdən irəli gələ bilər, belə ki, göstəricilərin əhatəliliyinin fərqli olması, məsələn, xarici ticarət üzrə gömrük statistikasına daxil edilən və daxil edilməyən malların siyahısının üst-üstə düşməməsi, təsnifatda eyni malın interpretasiyasının müxtəlifliyi, eyni malların statistik dəyərinin müxtəlifliyi (məsələn, valyutaların müxtəlif kurslarının tətbiq edilməsi ilə əlaqədar), məxfi göstəricilərin uçotunun prinsiplərinə yanaşmanın müxtəlifliyi, statistik müşahidənin həddinin təyin edilməsinin müxtəlifliyi, ticarətin müxtəlif uçot sisteminin tətbiq edilməsi, tərəfdaş ölkənin təyin edilməsində müxtəlif meyarların tətbiq edilməsi, eyni sövdələşməyə aid edilən göstəricilərin müxtəlif zaman kəsiyində daxil edilməsi, malların düzgün bəyan edilməməsi, özünün adı və ya XİF MN-nin müvafiq kodu ilə verilməməsi və ya malların mənşə ölkəsinin düzgün göstərilməməsi. Dövlətin xarici ticarət üzrə gömrük statistikası göstəricilərinin düzgünlüyünün artırılması və onların beynəlxalq müqayisəliliyinin təmin edilməsi məqsədilə tərəfdaş ölkələrlə göstəricilər mübadiləsi aparılır.
16.2Vaxt üzrə müqayisəlilik  Dinamika sıraları davamlı şəkildə verilir və fasilələlər nəzərdə tutulmur.
17Uyğunluq (əlaqələndirmə) 
17.1Sahələrarası uyğunluq  Milli hesablar statistikası sahəsində bir sıra hallarda kənarlaşmalar müşahidə olunur. Belə ki, ÜDM-nin hesablanmsı zamanı bəyan olunmayan malların metodologiyaya uyğun olaraq hesablanıb məlumatlara daxil edilməsidir.
17.2Daxili uyğunluq  İlin yekunu üzrə dəqiqləşmələrdən sonra növbəti ildə yekunların yenidən dəqiqləşdirilməsi mümkündür. Bununla yanaşı, ilkin məlumatla dəqiqləşmiş məlumatlar arasında da cüzi fərqlər yarana bilər.
18Xərc və yük  Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsinin Normalar məcəlləsinin respondentlərin üzərinə düşən yükün istifadəçilərin tələbatları ilə proporsionallıq təşkil etməsi prinsiplərinə uyğun olaraq, respondentlərə düşən yükün azaldılması məqsədi ilə rəsmi statistika hesabatı və müşahidəsi formalarının göstəriciləri mütəmadi olaraq təkmilləşdirilir, tələbata uyğun olmayan göstəricilər ləğv olunaraq daha aktual göstəricilərlə əvəz edilir. İstehsal xərclərinin, elecə də respondentlərə düşən yükün azaldılması məqsədi ilə statistik proseslərin avtomatlaşdırılmasına, yəni məlumatların toplanması, işlənməsi və yayılması sahəsində informasiya və kommunikasiya texnologiyalarının potensialından istifadənin geniçləndirilməsinə üstünlük verilir.
19Məlumatların dəqiqləşdirilməsi 
19.1Məlumatların dəqiqləşdirilməsi siyasəti Məlumatların dəqiqləşdirilməsi siyasəti Dovlət Statistika Komitəsinin 04.04.2012-ci il tarixli 58/t nomrəli əmri ilə təsdiq edilmiş “Əsas statistik göstəricilər üzrə məlumatlara yenidən baxılması reqlamenti üzrə aparılır. Bu sənəd ictiamiyyət üçün açıqdır və Komitənin internet səhifəsində statistik nəşrlər bölməsində yerləşdirilmişdir.
19.2Məlumatların dəqiqləşdirilməsi təcrübəsi  Mövcuddur.
20Statistik emal 
20.1Mənbə məlumatları  Məlumat üçün mənbə idxalla məşğul olan hüquqi və fiziki şəxslərin yük gömrük bəyannamələrinə əsasən DGK-nın məlumat bazasıdır.
20.2Məlumatların toplanması dövriliyi  Məlumatlar aylıq dövrilikdə toplanılır.
20.3Məlumatların toplanması  Məlumatlar DGK-dan e-poçt rejimdə əldə olunur.
20.4Məlumatlara nəzarət  İlkin məlumatların alınmasına daim nəzarət edilir və mütəmadi olaraq məlumatların dürüstlüyü yoxlanılır. Məlumatların alınması, emalı və yayılması zamanı operativlik hər zaman gözlənilir.
20.5Məlumatların kompilyasiyası  Mövcud deyildir.
20.6Düzəlişlər  -
21Şərh