Göstəricilərə dair metaməlumatlar
 
Göstəricinin adı
          İstehlak qiymətləri indeksi
1Əlaqə  
1.1Təşkilat  Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi
1.2Təşkilatın məsul struktur bölməsi Qiymət statistikası şöbəsinin İstehlak qiymətləri statistikası sektoru
1.3Əlaqə üçün məsul şəxs  Elman Qasımzadə
1.4Əlaqə üçün məsul şəxsin vəzifəsi  Qiymət statistikası şöbəsinin müdiri
1.5Əlaqə üçün məsul şəxsin poçt ünvanı  AZ1136, Bakı şəhəri, İnşaatçılar prospekti
1.6Əlaqə üçün məsul şəxsin e-poçtu  elmang@azstat.org
1.7Əlaqə üçün məsul şəxsin telefon nömrəsi  +99412 538 52 72
1.8Əlaqə üçün məsul şəxsin faks nömrəsi  
2Metaməlumatların yenilənməsi  
2.1Metaməlumatların son təsdiqi  
2.2Metaməlumatların son yerləşdirilməsi 29.05.2013
2.3Metaməlumatların son yenilənməsi 29.05.2013
3Statistik təqdimat  
3.1Məlumatların izahı İstehlak qiymətləri indeksi (İQİ) – orta alıcılıq qabiliyyətli alıcının aldığı malların və istifadə etdiyi xidmətlərin qeydə alınmış məcmusunun dəyərinin ümumi dəyişməsini səciyyələndirən nisbi göstəricidir. Bu göstərici müəyyən dövr ərzində istehlak edilən malların və xidmətlərin dəyişməz qaldığı şəraitdə əhalinin istehlak xərclərinin ümumi məbləğinin dəyişməsini əks etdirir. İQİ-istehlak sektorunda inflyasiyanın səviyyəsini xarakterizə edir və milli hesablar sisteminin göstəricilərinin müəyyənləşdirilməsində ümumi daxili məhsulun son istifadəsini ən mühüm komponentlərindən olan ev təsərrüfatlarının son istehlakına çəkilən xərclərin sabit qiymətlərdə hesablanmasında, eləcə də əhalinin gəlirlərinin və əmanətlərinin indeksləşdirilməsində istifadə olunur.
3.2Təsnifat sistemi  İstehlak qiymətləri indeksinin hesablanmasında Məqsədlər üzrə Fərdi İstehlak Təsnifatından (COİCOP) istifadə olunur.
3.3Əhatə edilən sektor  Qiymətlərin qeydiyyatı Azərbaycan Respublikasının bütün regionları üçün vahid şəkildə qəbul edilmiş, əhali tərəfindən daha çox istehlak edilən təmsilçi mallar (xidmətlər) dəsti üzrə aparılır. Bu dəst “istehlak səbəti” adlanan ifadə altında formalaşır. İstehlak səbətinin tərkibinə 565 adda təmsilçi mallar (xidmətlər) daxildir ki, onlardan da 151-i ərzaq məhsulları, 1-i tütün məmulatları, 302-i qeyri-ərzaq malları, 111-i isə xidmətlərdir.
3.4Statistik anlayışlar və təriflər  İstifadə olunmuş anlayış və təriflər Beynəlxalq Əmək Təşkilatı, Beynəlxalq Valyuta Fondu, Birləşmiş Millətlət Təşkilatı və digər təşkilatlar tərəfindən müəyyən olunmuş və beynəlxalq səviyyədə qəbul olunmuş standartlar ilə uyğunluq təşkil edir.
3.5Statistik vahid İstehlak malları və əhaliyə göstərilən pullu xidmətlərin qiymət və tarifləri indeksinin hesablanması üçün informasiya bazası mağazaların, bazarların, ticarət və xidmət sferası müəssisələrinin məlumatları hesab olunur, yəni, qiymət və tariflərin qeydiyyatı malların satıldığı və xidmətlərin göstərildiyi yerdə aparılır. Müşahidəyə mülkiyyətin bütün növlərindən olan (dövlət, icarə, kommersiya, şəxsi ticarət məntəqələri və s., şəhər bazarları və yarmarkaları) ticarət və xidmət müəssisələri daxil edilir.
3.6Statistik məcmu  Hər bir şəhərdə (rayonda) seçmə məcmuya müntəzəm olaraq kütləvi mal (xidmət) satışı həyata keçirən təşkilatlar, eləcə də ticarət məntəqələri (mağazalar, univermaqlar, köşklər), ictimai iaşə obyektləri, şəhər bazarları (ərzaq, qeyri-ərzaq), əhaliyə pullu xidmətlər göstərən müəssisələr, daimi olaraq xidmət və pərakəndə satış sahəsində fəaliyyət göstərən fərdi sahibkarlar və bazarlarda ticarətlə məşğul olan fiziki şəxslər daxil edilir.
3.7İstinad zonası  İndeks məlumatları statistik vahidlərin faktiki fəaliyyət göstərdiyi ərazi üzrə təqdim olunmuş məlumatlara əsaslanır.
3.8Vaxt əhatəliyi  İstehlak qiymətləri indeksinin nəticələri dinamika sıralarında əks etdirilir. Dinamika sıralarında Azərbaycan Respublikası üzrə istehlak qiymətləri indeksi, o cümlədən, ərzaq məhsulları, içkilər və tütünün qiymət indeksi, qeyri-ərzaq mallarının qiymət indeksi, əhaliyə göstərilən pullu xidmətlərin qiymət və tarifləri indeksi qrupu üzrə göstəricilər əks olunur. Bu göstəricilər 1991-ci ildən hazırkı dövrədək aylar üzrə əks etdirilir.
3.9Baza dövrü  İqtisadi inkişaf və struktur dəyişikliyi nəzərə alınaraq, baza dövrü dəyişdirilir. Sonuncu baza dövrü 2005-ci ildir.
4Ölçü vahidi  Ölçü vahidi faizdir (%).
5Hesabat dövrü  1
6İnstitusional mandat  
6.1Hüquqi aktlar və digər razılaşmalar  Məlumatın toplanması üçün hüquqi sənəd “Rəsmi statistika haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunudur.
6.2Məlumatların təşkilatlararası bölgüsü  İndeksin hesablanması üçün digər inzibati məlumat mənbələrindən istifadə olunmur və onun hesablanmasında yalnız Dövlət Statistika Komitəsi iştirak edir.
7Məxfilik  
7.1Məxfilik siyasəti  “Rəsmi statistika haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa müvafiq olaraq, ilkin məlumatların verilməsi qadağandır.
7.2Məxfi məlumatların işlənməsi  Məxfi məlumatların işlənməsinə dair normativ sənəd yoxdur.
8Yayım (nəşr) siyasəti 
8.1Yayım (nəşr) təqvimi  İstehlak qiymətləri indeksinin yayılması BVF-in məlumatların yayaılmasına dair ümumi standartına və Statistik məlumatların və mətbu məlumatların yayılmasına dair təsdiq olunmuş qrafik əsasında həyata keçirilir.
8.2Yayım təqviminə giriş  Yayım təqvimi Komitənin internet səhifəsində Elektron xidmətlər bölməsində yerləşdirilmişdir. Giriş bütün istifadəçilər üçün açıqdır və heç bir məhdudiyyət qoyulmur.
8.3İstifadəçi girişi  Dövlət Statistika Komitəsinin rəsmi statistik məlumatların yayım siyasəti mövcuddur və 17.02.2012-ci il tarixli 31/t nömrəli əmrlə təsdiq edilmişdir.
9Yayım tezliyi   Aylıq, Rüblük, İllik
10Yayım formatı 
10.1Mətbu məlumat  Mətbu məlumatların yayım təqviminə uyğun olaraq indeksə dair məlumatlar hər ay press-reliz şəklində yayımlanır.
10.2Nəşrlər  İndeks məlumatları “Qiymətlər və qiymət indeksləri” adlı aylıq və rüblük bülletendə, “Azərbaycanda qiymətlər” və digər statistik məcmuələrdə əks olunur.
10.3Onlayn məlumat bazası  
10.4Mikroməlumatlara giriş  Mikroməlumatlara giriş qadağandır. Yalnız Dövlət Statistika Komitəsinin sədri tərəfindən 13.06.2011-ci il tarixdə təsdiq olunmuş “Tədqiqat məqsədilə istifadə olunması üçün istifadəçilərə mikro məlumatların verilməsi qaydaları”na uyğun, ilkin məlumatlardan istifadə edilə bilər.
10.5Digər  
11Sənədlərə giriş 
11.1Metodologiya üzrə sənədlər  İQİ-nin hesablanması Beynəlxalq Əmək Təşkilatının (BƏT) və Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) “İQİ üçün təlimatlar: nəzəriyyə və təcrübə” ilə müəyyənləşdirilmiş beynəlxalq standartlara və tələblərə uyğun həyata keçirilir. İQİ-nin hesablanmasına dair metodoloji tövsiyələr mövcuddur və metaməlumatlar bölməsində bununla bağlı məlumatlar verilmişdir.
11.2Keyfiyyət üzrə sənədlər  İstehlak qiymətləri indeksi ilə bağlı keyfiyyət məruzəsi yazılmışdır.
12Keyfiyyətin idarə olunması 
12.1Keyfiyyət təminatı  Keyfiyyətin idarə olunması sisteminin tətbiqinə başlanılması nəzərdə tutulmuşdur.
12.2Keyfiyyət qiymətləndirilməsi Keyfiyyətin idarə olunması üzrə proseslər icra olunmaqdadır.
13Aktuallıq 
13.1İstifadəçi tələbatları  Şöbə tərəfindən istifadəçilərlə hər il mütəmadi olaraq görüş keçirilir. Görüşdə istifadəçilərin tələbatlarının ödənilməsi məqsədi ilə onlar tərəfindən verilən təkliflər mümkün qədər nəzərə alınır, tələbatın ödənilməsi istiqamətində növbəti illərdə şöbə öz işini qurur.
13.2İstifadəçi məmnunluğu  Sonuncu dəfə 2010-cu ildə istifadəçilər arasında DSK-nın Məlumatların yayılması şöbəsi tərəfindən sorğu keçirilib və respondentlərin 66,5 faizi tam, 31,2 faizi isə qismən istehlak qiymətləri indeksinə inandıqlarını bildirmişlər.
13.3Dolğunluq  İstehlak qiymətləri indeksi tam dolğundur və hər hansı bir dövr üzrə indeksin hesablanması ilə bağlı sual qarşıya çıxmamışdır.
14Dəqiqlik və etibarlılıq 
14.1Ümumi dəqiqlik  İQİ-nin hesablanması və qarşıya qoyulan vəzifələrin keyfiyyətli həlli üçün, Qiymət statistikası şöbəsi ilk növbədə yerli statistika orqanlarından qəbul edilən ilkin məlumatların keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması istiqamətində mütəmadi olaraq metodoloji işləri davam etdirir. Yerli statistika orqanlarının əməkdaşları mütəmadi olaraq seminarlarda iştirak edir və hər hansı metodoloji yeniliklər baş verərsə onlar operativ olaraq məlumatlandırılırlar.
14.2Seçmə xətası  Belə qiymətləndirmə aparılmamışdır.
14.3Qeyri-seçmə xətası  Qeyri-seçmə xətasının aparılması Dövlət Statistika Komitəsinin 2013-cü il 15 yanvar tarixli 4/t nömrəli əmri ilə təsdiq olunmuş “Hesabat məlumatlarında baş vermiş xətaların təsnifləşdirilməsi və onların aradan qaldırılması qaydaları”na uyğun aparılır.
15Vaxtlı-vaxtında olma və tam vaxtında yerinə yetirmə 
15.1Vaxtlı-vaxtında olma İlkin məlumatların alınması ilə ilk nəticələrin (həmçinin son nəticələrin) hazır olma vaxtı arasında vaxt intervalı (laq) 7-8 gün arasında dəyişir.
15.2Tam vaxtında yerinə yetirmə  İndeksin hesablanması və yayılması “Statistik işlər proqramı”na uyğun həyata keçirilir. Yayım təqvimində və proqramda müəyyən olunmuş vaxtdan gecikmə halları müşahidə olunmamışdır.
16Müqayisəlilik 
16.1Coğrafi müqayisəlilik  Qiymətlərin müşahidəsi ölkənin bütün şəhər və rayonları üzrə aparılır. Beləliklə də indeks Azərbaycanın tam qiymət dəyişikliyini əks etdirir. Müayinə həm şəhər həm də kənd yerlərini əhatə edir. İndekslər ölkə, rayon və iqtisadi rayonlar üzrə hesablanır.
16.2Vaxt üzrə müqayisəlilik  Dinamika sıraları davamlı şəkildə verilir və fasilələr nəzərdə tutulmur.
17Uyğunluq (əlaqələndirmə) 
17.1Sahələrarası uyğunluq  
17.2Daxili uyğunluq  
18Xərc və yük  Şöbə istehlak qiymətləri indeksinin hesablanması üçün tərtib olunan istehlak səbətinin tərkibinə hər il yenidən baxır. Ev təsərrüfatlarının istehlakında öz aktuallığını itirmiş mallar (xidmətlər) yeniləri ilə əvəz olunur və ya istehlak səbətinin tərkibindən çıxarılır.
19Məlumatların dəqiqləşdirilməsi 
19.1Məlumatların dəqiqləşdirilməsi siyasəti Məlumatların dəqiqləşdirilməsi siyasəti Dovlət Statistika Komitəsinin 04.04.2012-ci il tarixli 58/t nomrəli əmri ilə təsdiq edilmiş “Əsas statistik göstəricilər üzrə məlumatlara yenidən baxılması reqlamenti” üzrə aparılır. Bu sənəd ictiamiyyət üçün açıqdır və Komitənin internet səhifəsində statistik nəşrlər bölməsində yerləşdirilmişdir.
19.2Məlumatların dəqiqləşdirilməsi təcrübəsi  Belə təcrübə mövcuddur.
20Statistik emal 
20.1Mənbə məlumatları  Məlumat üçün mənbə ticarət və xidmət sahəsində fəaliyyət göstərən hüquqi və fiziki şəxslərdir.
20.2Məlumatların toplanması dövriliyi  Məlumatlar ərzaq məhsulları üzrə ongünlük, qeyri-ərzaq və xidmətlər üzrə isə aylıq toplanılır.
20.3Məlumatların toplanması  Məlumatlar poçt, e-poçt və onlayn rejimdə əldə olunur.
20.4Məlumatlara nəzarət  Məlumatların kompilyasiyası nəticələrinin monitorinqi və statistik nəticələrin keyfiyyətinin təmin edilməsi prosesi həyata keçirilir. Bu məqsədlə nəzarət prosedurları və keyfiyyətə nəzarət cədvəlləri tətbiq olunur.
20.5Məlumatların kompilyasiyası  Müvəqqəti olaraq satışı dayandırılan mallar üzrə impyutasiyalar həyata keçirilir.
20.6Düzəlişlər  Mövsümi düzəlişlər aparılır və bu Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsinin 18 yanvar 2010-cu il tarixli, 2/4 nömrəli sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “İstehlak mallarının və əhaliyə göstərilən pullu xidmətlərin qiymət və tariflərinin statistik müşahidəsinin təşkilinə, ticarət və xidmət sahəsində fəaliyyət göstərən təşkilatların seçmə məcmusunun formalaşdırılması”na dair metodoloji tövsiyələrə uyğun olaraq həyata keçirilir.
21Şərh  Əlavə şərh yoxdur.